ساماندهي و احياي بازار بوشهر، حدفاصل مركز محله شنبدي تا دهدشتي

کارفرما : شهرداری بوشهر
مدير طرح :دكتر سيد امير منصوري
مسئول طرح : مهندس محمود تيموري

مقدمه
بافت هاي تاريخي شهرها بعنوان جز مهمي از سرمايه هاي فرهنگي ما، در حكم تجربيات متراكمي هستند كه گنجينه هايي از خاطرات جمعي و شيوه زندگي پيشينيان ما را در برگرفته اند و ارزش هاي بصري و هويتي هر شهري را ارائه مي نمايند.
به همين دليل است كه مداخله در بافت هاي تاريخي، دقت و ظرافت خاص و ويژه اي را طلب مي كند تا هم حيات كالبدي اين بافت ها دوباره برقرار شود و هم خصوصيات منظر شهري و هويت بخش آن حفظ و تقويت گردد.
بافت تاريخي شهر بوشهر، از جمله بافتهاي ارزشمند و منحصر به فرد تاريخي ايران است كه با توجه به عوامل شكل دهنده آن، داراي ويژگيهاي برجسته اي از لحاظ سيما و منظر شهري است. اگر چه اين بافت تاريخي نيز مانند ساير بافت هاي تاريخي شهرهاي ما در حال زوال و فرسودگي است، اما اراده و خواست جمعي كه در بين مسئولان شهري بوشهر بوجود آمده، بارقة اميدي است براي آغاز تلاش پي گير و اصولي در جهت تجديد حيات و حفظ ارزش هاي بافت تاريخي بوشهر.
پژوهشكده نظر، از آغاز انجام پروژه «ساماندهي و احياي بازار بوشهر، حدفاصل مركز محله شنبدي تا دهدشتي» دو روش اساسي را در طراحي مدنظر قرار داد : 1- نگرش سيستماتيك به بافت تاريخي به عنوان يك كل مستقل از مجموعه شهر. 2- شناسايي ويژگي بازرسيها و منظر شهر تاريخي بوشهر.
نتيجه منظقي اين شيوه، هم احياي نقش و كاربري بازار قديم بوشهر بعنوان ستون فقرات شهر و تجديد حيات از دست رفته آن است و هم حفظ ارزشهاي سيما و منظر شهر تاريخي بوشهر.


شرح خدمات طرح

1. مطالعات پايه(در چارچوب اطلاعات و داده هاي موجود)
• خلاصه ويژگيهاي بارز و موثر تاريخي، جغرافيايي و اقليمي بوشهر
• مباني نظري طرح (جايگاه بازار در شهر سنتي ايران)
• هنر و معماري بومي منطقه
• طرحهاي بالادست و مرتبط

2. مطالعات سازمان فضايي شهر بوشهر
• سيرتحول شهر بوشهر
• سازمان فضايي بافت تاريخي
• سازمان فضايي شهر امروزين بوشهر
• بررسي نقش سايت در شهر قديم و جديد بوشهر

3. مطالعات سيماي شهري بافت تاريخي
• نشانه ها و عطف
• لبه ها و بدنه ها
• سبك معماري

4. مستند سازي وضع موجود سايت
• كيفيت ابنيه كاربريها دسترسي ها تراكم مالكيت ها
• زيرساختها و تاسيسات شهري

5. جمع بندي مطالعات، تدوين امكانات و محدوديتها، تعيين اهداف كلي و راهبردهاي طرح

6. تهيه طرح تفصيلي سايت(تعيين كاربريها، تراكم، شبكه معابر و ضوابط ساخت و ساز) درمقياس 1:2000

7. طراحي منظر شهري سايت در مقياس مناسب
• طراحي فضاهاي بيروني و بدنه هاي شهري
• طراحي كف سازي سايت
• طرح كاشت و پوشش گياهي سايت
• طراحي کليات و شبح معماري (كانسپچوال) نشانه ها و نقاط عطف
• سيماي شبانه (نورپردازي نشانه ها)
• تدوين ضوابط اثاثيه شهري (سبك، مصالح و رنگ)

8. تهیه و پیشنهاد راهکارهای اجرایی پروژه در چارچوب مقررات موجود به منظور تسهیل شرایط اجرای طرح و تحقق اهداف آن

9. تهيه طرح مرمت بازار حاج رئيس (مرحله اول)

10. تهيه طرح مرمت بازار حاج رئيس (مرحله دوم)

جمعبندي مطالعات و تدوين اهداف

امكانات
• غناي معماري بومي منطقه و ويژگيهاي نماهاي بيروني و حجمي آن بر خلاف معماري بومي ساير نقاط ايران.
• ويژگيهاي بارز سيماي شهري بافت قديمي در هويت بخشي به سيماي شهري بوشهر.
• وجود آثار تاريخي متعدد در سايت و محدوده آن.
• وجود مراكز تجاري، بافت جاذب تاريخي ، مراكز اقتصادي و جمعيتي در سايت.
• وجود دسترسي هاي مناسب زميني، هوايي و دريايي به شهر بوشهر.
• وجود دسترسي هاي مناسب به محدوده سايت ( خيابان طالقاني و خيابان آهنگران).

محدوديتها
• شرايط حاد اقليمي و آب و هوايي مخصوصا رطوبت بالاي آن در فصول معيني از سال.
• فقدان پتانسيلهاي سرمايه گذاري بخش خصوصي محلي ومشاركت غير فعال ساكنين.
• تخريب بخشهاي عمده اي از سيماي با هويت سايت و بازسازي بي هويت آنها.
• محدوديتهاي قوانين و مقررات عملا عملكرد سايت را با محدوديتهايي مواجه مي سازد.
• عدم وجود دسترسي هاي مناسب به مركز محله هاي سايت.
• اختلال در سيستم محله ها به خاطر عدم توجه به سازمان فضايي منطقه در جايگزيني عملكردها.
• عدم وجود تاسيسات زير بنايي مناسب (پاركينگ، شبكه فاضلاب و ...)